Cột cờ Hà Nội.

Tên chữ: Kỳ Đài (Kỳ đài Hà Nội).

Tên thường gọi: Cột cờ Hà Nội.

Thông tin khái quát

• Niên đại: Được xây dựng từ năm 1805 đến năm 1812, dưới thời vua Gia Long triều Nguyễn.
• Đối tượng tín ngưỡng: Đây là công trình quân sự - kiến trúc, không phải cơ sở tôn giáo, nhưng được coi là "biểu tượng thiêng liêng" của Thủ đô, nơi hội tụ hồn thiêng sông núi và ý chí độc lập.
• Xếp hạng: Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia (Quyết định xếp hạng năm 1989). Hiện nay nằm trong quần thể Di sản văn hóa thế giới Hoàng thành Thăng Long.
• Địa chỉ: Số 28A đường Điện Biên Phủ, phường Ba Đình, Hà Nội.
• Diện tích: Công trình nằm trong khuôn viên thuộc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.
• Bố cục: Kiến trúc dạng tháp vuông, gồm 3 tầng đế xếp chồng lên nhau theo hình tháp cụt và một thân cột hình trụ vươn cao.

"Kỳ đài": Nghĩa là cái đài cao dùng để cắm cờ. Chức năng nguyên thủy của công trình dưới thời Nguyễn là vọng canh (đài quan sát) để kiểm soát tình hình trong và ngoài khu thành cổ, đồng thời là nơi treo cờ của triều đình.

Lịch sử hình thành và phát triển
Thời Nguyễn: Công trình được xây dựng trên phần đất phía Nam của Hoàng thành Thăng Long, hoàn thành năm 1812. Đây là công trình cao nhất thành phố thời bấy giờ.

Thời Pháp thuộc: Cột cờ Hà Nội là một trong số ít những công trình kiến trúc thuộc khu vực thành Hà Nội may mắn thoát khỏi sự phá hủy do chính quyền đô hộ Pháp tiến hành trong ba năm 1894 - 1897 (do Pháp dùng làm đài quan sát và trạm thông tin).

Thời đại Hồ Chí Minh:

Năm 1945, sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, đây là lần đầu tiên lá cờ đỏ sao vàng được cắm trên đỉnh cột cờ.

Đúng 15 giờ ngày 10/10/1954, lễ thượng cờ lịch sử mừng chiến thắng Điện Biên Phủ và giải phóng Thủ đô đã diễn ra tại đây. Quốc ca vang lên, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh Kỳ đài, đánh dấu sự chấm dứt hoàn toàn ách đô hộ của thực dân Pháp.

Ghi nhận: Hình ảnh Cột cờ Hà Nội đã được in trang trọng trên đồng tiền giấy đầu tiên của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (giấy bạc 10 đồng, phát hành năm 1958).

Giá trị tín ngưỡng – tâm linh
Tuy không thờ thần phật, nhưng Cột cờ Hà Nội mang giá trị tâm linh về lòng yêu nước. Hơn nửa thế kỷ qua, lá cờ đỏ sao vàng năm cánh tung bay trên đỉnh Cột cờ là biểu tượng vinh quang, là niềm tự hào của dân tộc về một đất nước Việt Nam độc lập, tự do, hòa bình.

Kiến trúc và không gian di tích
Tổng thể: Cột cờ có chiều cao hơn 41m (gồm 3 tầng đế cao 12m, thân cột cao 18,2m và lầu bát giác cao 3,3m, cộng thêm trụ sắt cắm cờ).

Kết cấu: Được xây dựng bằng gạch vồ và đá, gồm ba tầng đế vuông xếp chồng lên nhau, thót dần từ dưới lên trên:

Tầng 1: Hình vuông, mỗi cạnh dài 42,5m; cao 3,1m. Có 2 thang gạch dẫn lên.

Tầng 2: Hình vuông, mỗi cạnh dài 27m; cao 3,7m. Có 4 cửa.

Tầng 3: Hình vuông, mỗi cạnh dài 12,8m; cao 5,1m. Có cửa dẫn lên cầu thang xoắn ốc.

Thân cột: Hình trụ bát giác, bên trong có cầu thang xoắn trôn ốc gồm 54 bậc dẫn lên đỉnh. Tổng cộng toàn bộ công trình có khoảng 105 bậc (tính cả bậc ở các tầng đế). Thân cột có các cửa sổ hình hoa thị và hình dẻ quạt để lấy sáng và thông gió.

Đỉnh cột: Là lầu bát giác (lầu vọng canh), nơi cắm cán cờ. Từ đây có thể quan sát cả một vùng rộng lớn của Hà Nội.

Hiện vật và điểm nhấn nổi bật
Điểm nhấn đặc sắc nhất của Kỳ đài là tên gọi các cửa ở tầng 2, được đắp nổi chữ Hán rất ý nghĩa:

Cửa Đông: Đắp hai chữ “Nghênh Húc” (Đón ánh sáng ban mai).

Cửa Tây: Đắp hai chữ “Hồi Quang” (Ánh sáng phản chiếu).

Cửa Nam: Đắp hai chữ “Hướng Minh” (Hướng về ánh sáng).

Cửa Bắc: Không có biển tên (do hướng vào khu vực điện Kính Thiên - nơi vua ngự, nên không đề chữ để tỏ lòng tôn kính, hoặc mang hàm ý mọi thứ đều quy về phương Bắc nơi vua ở).

Giá trị hiện nay
Cột cờ Hà Nội là "chứng nhân" lịch sử ghi lại những dấu ấn oanh liệt của Thăng Long. Ngày nay, đây là điểm tham quan du lịch nổi tiếng nhất Thủ đô, là nơi giáo dục truyền thống lịch sử cho các thế hệ trẻ.

Thông tin liên hệ

• Người đại diện: Ông Nguyễn Văn Hiếu.
• Liên hệ: 0988.082.572.