Đền Yên Thuận Hạ (Đền Tứ Vị - Đền Tứ vị Hồng Nương)

Tên gọi khác:

Tên Nôm: Đền Tứ vị Hồng Nương

Thông tin khái quát

• Niên đại: (chưa có tư liệu xác định năm khởi dựng)
• Đối tượng tín ngưỡng: Tứ vị Thánh Nương
• Xếp hạng: (chưa có thông tin)
• Địa chỉ: 39 Hàng Than, phường Ba Đình, Hà Nội (nay thuộc phường Ba Đình, Hà Nội)
• Diện tích: (chưa có số liệu)
• Bố cục: Kiến trúc kiểu chữ “Nhị”, kiến trúc hiện nay mang phong cách thời Nguyễn

Đền Yên Thuận Hạ nằm tại số 39 phố Hàng Than, phường Ba Đình, Hà Nội; xưa thuộc thôn Yên Thuận, tổng Yên Thành, huyện Vĩnh Thuận. Đền còn được gọi là đền Tứ Vị hoặc đền Tứ vị Hồng Nương theo tên các vị thánh được thờ, nhằm phân biệt với đền Yên Thuận Thượng ở số 25 phố Hàng Than.

Đây là nơi thờ vọng Tứ vị Hồng Nương/ Tứ vị Thánh Nương - một tín ngưỡng dân gian phổ biến, có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống tâm linh của cư dân Thăng Long - Hà Nội.

Lịch sử hình thành và phát triển

Đền Yên Thuận Hạ thờ Thái hậu họ Dương và ba công chúa nhà Nam Tống (Trung Quốc). Theo truyền thuyết, khi triều Nam Tống suy vong, các vị đã chạy trốn quân Nguyên Mông và trẫm mình xuống biển tự vẫn tại vùng Nghệ An. Thi thể của các vị trôi dạt vào cửa biển và được nhân dân địa phương lập đền thờ phụng.

Tương truyền, Tứ vị Thánh Nương thường hiển linh, phù hộ cho dân chài đi biển an toàn, đồng thời phò trợ các triều vua trong công cuộc dẹp giặc ngoại xâm, giữ yên bờ cõi. Vì vậy, tín ngưỡng thờ Tứ vị Thánh Nương được truyền bá rộng rãi và được phụng thờ tại nhiều nơi. Đền Yên Thuận Hạ là một trong những điểm thờ vọng tiêu biểu của tín ngưỡng này tại Thăng Long.

Giá trị tín ngưỡng, tâm linh

Đền Yên Thuận Hạ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng gắn với tục thờ các nữ thần, phản ánh niềm tin của nhân dân vào sự che chở, bảo hộ của Tứ vị Thánh Nương đối với đời sống cộng đồng và vận mệnh quốc gia.

Hằng năm, vào ngày 16 tháng Giêng Âm lịch - ngày hóa của Tứ vị Thánh Nương, nhân dân địa phương tổ chức lễ thánh với nhiều phong tục truyền thống được gìn giữ đến ngày nay.

Kiến trúc và không gian di tích

Trước đây, đền Yên Thuận Hạ có mặt bằng kiến trúc kiểu chữ “Nhị” (二). Trải qua thời gian, kiến trúc đền có những biến đổi và hiện mang dáng dấp kiến trúc thời Nguyễn. Các hạng mục được bố trí theo trục dọc, tạo nên không gian thờ tự trang nghiêm, kín đáo, phù hợp với đặc điểm của một di tích tín ngưỡng dân gian trong khu vực đô thị.

Hiện vật và điểm nhấn nổi bật

Đền Yên Thuận Hạ hiện còn bảo lưu nhiều di vật có giá trị lịch sử và nghệ thuật. Tiêu biểu là bộ tranh thờ gồm 5 bức vẽ lụa cổ, thể hiện trình độ nghệ thuật cao. Ngoài ra, đền còn lưu giữ 5 đạo sắc phong, trong đó đạo sớm nhất có niên hiệu Tự Đức năm thứ 6 (1853) và muộn nhất là Khải Định năm thứ 9 (1924).

Trong đền còn có bia đá “Trần Thị bi ký”, dựng năm Thành Thái thứ 14 (1902), ghi lại sự linh ứng và công lao của Tứ vị Thánh Nương đối với đất nước.

Giá trị hiện nay

Đền Yên Thuận Hạ là một di tích tín ngưỡng có ý nghĩa trong đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng dân cư khu vực Hàng Than – Ba Đình. Di tích góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của tín ngưỡng thờ Tứ vị Thánh Nương, đồng thời lưu giữ nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của Thăng Long – Hà Nội.

Thông tin liên hệ

• Người liên hệ: Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai
• Liên hệ: 0243 927 0555