Đền Yên Thuận Thượng

安順靈祠 (An Thuận Linh Từ)

Tên chữ: Đền Yên Thuận
Tên Nôm: Đền An/ Yên Thuận Thượng 

Thông tin khái quát

• Niên đại: Chưa rõ; tương truyền thuộc thời Lê Trung Hưng (1533–1789). 
• Đối tượng tín ngưỡng: Thờ Đế Thích; thờ vọng Thánh Mẫu Liễu Hạnh; Tứ phủ công đồng
• Xếp hạng: Chưa có tư liệu xác định
• Địa chỉ: Số 25 phố Hàng Than, phường Ba Đình, Hà Nội
• Diện tích: Chưa có số liệu
• Bố cục: Kiến trúc chữ Đinh; gồm 5 gian tiền đường, 3 gian hậu cung. Bên trái tiền đường có miếu thờ Đức Thánh Trần.

Lịch sử hình thành và phát triển

Niên đại khởi dựng của đền hiện chưa xác định rõ. Theo truyền ngôn và tư liệu Hán Nôm còn lưu giữ, đền được hình thành vào khoảng thời Lê Trung Hưng. Qua các triều đại quân chủ, đền nhiều lần được tu bổ, trong đó đợt trùng tu lớn diễn ra vào khoảng niên hiệu Thành Thái, tiếp tục hoàn thiện đến năm Khải Định thứ 7 (1922).

Tương truyền, chúa Liễu Hạnh vân du thiên hạ, khi tới Hà Thành, thấy nơi cảnh vật trữ tình (khu Hàng Than còn có tên chữ là Giai Cảnh, tức là nơi cảnh đẹp), bèn dừng chân thưởng lãm. Sau khi ngài hóa, dân thôn sùng tín liền dựng đền thờ vọng. 

Giá trị tín ngưỡng - tâm linh

Theo sắc phong, hoành phi và liên đối, đền là nơi phụng thờ Đế Thích, đồng thời thờ vọng Thánh Mẫu Liễu Hạnh.

Đền hiện còn lưu giữ hai đạo sắc phong, gồm một đạo ban năm Thiệu Trị thứ 6 (1846) - là sắc phong sớm nhất được biết và một đạo ban thời Khải Định - là sắc phong muộn nhất.

Sắc phong năm Khải Định thứ 9 có đoạn ghi:

“Sắc Hà thành đệ nhất hộ An Thuận thượng thôn, tòng tiền phụng sự Đế Thích Thiên tiên, Thái An Liễu Hạnh Công chúa tôn thần.”

Nghĩa là:
“Sắc cho một hộ ở thôn An Thuận Thượng, thành Hà Nội, phụng sự Đế Thích Thiên Tiên và Thái An Liễu Hạnh Công chúa tôn thần.”

Ngày nay, bên cạnh Chúa Liễu, Đế Thích, người dân còn phối thờ Tứ phủ công đồng.

Kiến trúc và không gian di tích

Toàn bộ cụm di tích mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn, thể hiện rõ qua cấu kiện, hình thức mái, hệ thống vì kèo và họa tiết hoa văn trang trí.

Không gian kiến trúc gồm Tiền Đường và Hậu Cung bố trí theo dạng chữ Đinh. Hệ thống hoa văn, họa tiết chạm lộng được thể hiện tinh xảo, mang đặc trưng mỹ thuật cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX.

Hiện vật và điểm nhấn nổi bật

• 06 bộ hoành phi, câu đối có niên đại thời Khải Định
   
• 02 đạo sắc phong (01 đạo niên hiệu Thiệu Trị, 01 đạo niên hiệu Khải Định)
   
• 01 biển ngạch ghi danh những người công đức trùng tu, niên hiệu Khải Định thứ 7

Hoành phi chính tại thượng điện, lớp thứ hai, do quan Cửu phẩm phụ trách Văn các Nguyễn Ngọc Du đề chữ vào năm Giáp Tý, triều Khải Định (1924), với nội dung: “Sùng (Sòng) nhạc anh linh”, nghĩa là “Anh linh của núi Sùng (Sòng)”, chỉ núi Sòng (Sòng Sơn, Thanh Hóa) - nơi Thánh Mẫu Liễu Hạnh giáng thế lần thứ nhất.

Câu đối còn lưu:

“Hữu tiên tắc danh ngũ bách xương kỳ khai cảnh bồng
Vi dân sở liễu tam thiên thế giới mộc vạn quang.”

Nghĩa là:
“Tiên giáng xuống năm trăm đời mở ra cảnh bồng lai
Dân ba nghìn năm trong trần thế được tắm ánh hào quang.”

Giá trị hiện nay

Đền Yên Thuận Thượng là một cơ sở tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng dân cư khu vực Hàng Than - Trúc Bạch, phản ánh sinh động đời sống tâm linh đô thị Thăng Long, đồng thời là nơi bảo lưu hệ thống tư liệu Hán Nôm có giá trị về tín ngưỡng thờ Mẫu và thờ Đế Thích.

Thông tin liên hệ

• Người đại diện: Bà Nguyễn Thị Minh Phương
• Liên hệ: 0243 927 0269